ونزوئلا و بازگشت جنگ نفت؛ ((خاورمیانه در آستانه بیثباتی جدید انرژی))
جناب آقای دکتر علیزاده (تحلیلگر اقتصادی)
تحرکات آمریکا در ونزوئلا تنها یک پرونده سیاسی در آمریکای لاتین نیست، بلکه نشانه ورود جهان به مرحله تازهای از جنگ انرژی است؛ مرحلهای که میتواند اهمیت ژئوپلیتیک خلیج فارس را کاهش دهد، بازار نفت را بیثبات کند و فشارهای اقتصادی تازهای بر کشورهای نفتی، از جمله ایران، وارد سازد.
« نفت، ابزار قدرت است نه کالا »در نظم جدید جهانی، نفت بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضا باشد، تابع رقابت قدرتهاست. بازگشت ونزوئلا به مدار انرژی آمریکا، تلاشی برای بازتعریف موازنه انرژی جهان و کاهش نقش خاورمیانه در امنیت انرژی غرب است.
«کاهش اهمیت خلیج فارس» افزایش ریسک منطقه کمرنگ شدن جایگاه خاورمیانه در معادلات انرژی آمریکا الزاماً به معنای آرامش نیست. تجربه نشان میدهد کاهش وابستگی قدرتهای بزرگ، معمولاً با کاهش تعهد امنیتی و افزایش بیثباتی همراه میشود.
بازار نفت:«از ثبات به نوسان »حتی پیش از بازگشت عملی نفت ونزوئلا، تغییر انتظارات موجب نوسان در بازار جهانی میشود. این وضعیت، برنامهریزی اقتصادی کشورهای نفتی را دشوارتر و درآمدها را غیرقابل پیشبینیتر میکند.
سناریوی ایران؛« تغییر میدان فشار »برای ایران، تحولات ونزوئلا یک پیام روشن دارد: فشارهای آمریکا از حوزه انرژی به حوزههای مالی و ژئوپلیتیک منتقل میشود. در چنین شرایطی، قیمت نفت بهتنهایی تعیینکننده نیست؛ نوع کنش ایران در نظم انرژی آینده اهمیت بیشتری دارد.
نتیجه اینکه: پرونده ونزوئلا نشانه آغاز فصل تازهای از رقابت انرژی است. فصلی که در آن، نفت همزمان میتواند منبع درآمد و عامل بیثباتی باشد. برای ایران و منطقه، چالش اصلی عبور از اقتصاد نفتمحور و یافتن جایگاهی فعال در نظم جدید انرژی جهان است.